Izložba Aleksandra Zografa biće otvorena 16. marta u Kulturnom centru Srbije u Parizu

BEOGRAD - Muzej Jugoslavije, u saradnji sa strip autorom Sašom Rakezićem alias Aleksandrom Zografom, priprema izložbu "Reči u ratu ili o (ne)mogućnostima svedočenja", koja će biti otvorena 16. marta 2023. godine u 19 časova u Kulturnom centru Srbije u Parizu.

Izložba dovodi u vezu dve grupe artefakata koje sa potpuno različitih pozicija govore u singularnim iskustvima pojedinaca u Jugoslaviji tokom Drugog svetskog rata.

Koncept je proistekao je iz zbirke Zografovih stripova Priče iz Drugog rata, koju je Muzej publikovao u saradnji sa izdavačkom kućom Popbooks 2022. godine.

Od ukupno trideset za potrebe izložbe izdvojeno je deset naslova koji posredno svedoče o različitim praksama pisanja, te na taj način pružaju uvid u jezičke artikulacije pomenutih iskustava, zabeleženih isključivo usred ratnih godina.

Shodno "izvoru" na koji se Zograf oslanja, odnosno "jezičkoj formi" koju proizvode glavni akteri i koja čini okosnicu "priče", stripovi su grupisani u tri problemske celine.

Prva uključuje intimne zapise u formi pisama i ratnih dnevnika koji su noseća referenca za četiri stripa, druga celina uvodi značajne primere pisanog umetničkog stvaralaštva, dok u trećoj grupi Zograf preuzima partizanska političko-propagandna izdanja.

Neposredno se nadovezujući na ove tri celine, na izložbi su prikazani i odabrani predmeti iz zbirki Muzeja Jugoslavije.

Mapirajući prakse pisanja - kako kroz pokušaje pojedinaca da simbolizuju traumatična iskustva života u logoru ili pod okupacijom (pisma, dnevnici i pisano umetničko stvaralaštvo), tako i kroz nastojanja organizovanih grupa partizana da kroz distribuciju propagandnih članaka, govora i parola mobilišu borce i šire politički otpor (novinski listovi, leci i partizanski bukvari) - izložba ima za cilj ne samo da podstakne mišljenje o funkciji i dometu jezika kao sredstva artikulacije različitih iskustava rata već i o njegovoj perfomativnoj snazi da "odsutno učini prisutnim", te da naknadno omogući da se ova iskustva prenesu posebno na one koji ih nisu doživeli.

Pod kojim uslovima je taj transfer moguć, u kojoj meri i u kojoj formi i, konačno, koja je uloga umetnosti i muzeja u prenosu tih iskustava? - pitanja su oko kojih je organizovana ova izložba.

Imajući u vidu ratne traume, ne samo u kontekstu jugoslovenskog iskustva već i aktuelnih globalnih zbivanja, od neprocenjive je važnosti razumeti kako uposliti uvide i afektivnu dimenziju sačuvanih svedočanstava.

Izložba će trajati do 1. aprila 2023. godine.

Autorka i kustokinja postavke je Simona Ognjanović.