Istraživanje: Istovremene promene u ishrani i društvu u Poljskoj tokom tri hiljade godina

VARŠAVA - Istraživači su danas utvrdili da se način ishrane i života stanovnika regiona Kujavije na severoistoku Poljske značajno menjao tokom perioda od oko 3.000 godina, od srednjeg neolita do srednjeg bronzanog doba, uključujući velike kulturne promene i moguće pojave društvene stratifikacije, pokazuje danas nova studija zasnovana na analizi ljudskih ostataka.

Naučnici su analizirali 84 skeletna ostatka iz perioda između približno 4100. i 1230. godine pre nove ere kako bi rekonstruisali prehrambene navike kroz velike kulturne promene, uključujući dolazak zajednica kulture vrpčaste keramike oko 2800. godine pre nove ere i kasnije uvođenje prosa u ishranu, preneo je TVP.

Rezultati pokazuju da su poljoprivredne zajednice srednjeg i kasnog neolita uglavnom zavisile od žitarica i goveda, dok izotopske analize ugljenisanih zrna ukazuju na visok nivo azota, što sugeriše intenzivnu upotrebu stajnjaka u poljoprivredi.

Istraživači navode da su ranija istraživanja verovatno precenila udeo životinjskih proteina u ishrani jer nisu uzimala u obzir povećane vrednosti azota izazvane đubrenjem.

Analiza kostiju goveda pokazala je i da su ta stada u tom periodu uglavnom pasla u šumskim i vlažnim područjima, a ne na otvorenim poljima kao danas.

Studija ukazuje da su zajednice kulture vrpčaste keramike imale drugačije strategije opstanka, pri čemu su njihova stada najverovatnije pasla na rubovima šuma i u rečnim dolinama, izvan plodnih zemljišta koje su obrađivale ranije poljoprivredne zajednice.

Prema nalazima istraživanja, kasnije generacije tih zajednica postepeno su usvajale prehrambene obrasce sličnije susednim agrarnim populacijama, što ukazuje na sve veće međusobne kontakte.

Razlike su zabeležene i u pogrebnim običajima - dok su neke grupe koristile zajedničke grobnice, druge su sahranjivale pojedince u parovima u izduženim grobnim jamama.

Istraživači navode da su se razlike u ishrani i pogrebnim ritualima razvijale paralelno, što ukazuje na formiranje društvenih granica unutar istog regiona.

Analizom uzoraka azota iz posmrtnih ostataka sahranjenih osoba utvrđeni su i tragovi nejednakog pristupa životinjskim proteinima, posebno tokom ranog bronzanog doba.

Iako u grobovima nisu pronađeni predmeti koji bi jasno ukazivali na društvenu hijerarhiju, razlike u ishrani među analiziranim pojedincima, prema oceni istraživača, mogu da ukazuju na suptilne oblike društvenog rangiranja.