Tumare: Krenuo marš "Stazama egzodusa"; Gde su tela 129 živih zarobljenih Srba

BANJALUKA  - Više stotina učesnika marša "Stazama egzodusa", među kojima je i ministar rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske Radan Ostojić, krenulo je iz sela Tumare na Ozrenu ka naselju Stog kod Vozuće u Ppštini Zavidovići.

Povod marša je obeležavanje 31 godine od progona Srba sa područja Vozuće, doline reke Krivaje i južnog i zapadnog Ozrena.

Ostojić je rekao da marš simbolično podseća na srpska stradanja u Odbrambeno–otadžbinskom ratu.

"Kada govorimo o žrtvi i stradanju, jednu od najvećih je podneo srpski narod Ozrena koji je proteran sa svojih vekovnih ognjišta", naveo je Ostojić u izjavi za Srnu.

Zoran Blagojević, predsednik Zavičajnog udruženja Zavidovićana iz Doboja, koje je organizoator marša, kaže da danas ne provociraju nikoga već samo pozivaju da nalogodavci i izvršioci stravičnih zločina budu sankcionisani i da im se kaže gde su tela 129 Srba sa tog područja koji su živi zarobljeni.

U koloni je i predsednik Republičke organizacije porodica zarobljenih, poginulih boraca i nestalih civila Isidora Graorac, koja je poručila da se ne sme zaboraviti put kojim su se kretali srpski borci i civili tražeći spas, od kojih mnogi nažalost to nisu uspeli.

Ona je istakla da se posle 31 godine, uprkos brojnim apelima, i dalje traga za posmrtnim ostacima 129 srpskih boraca i civila.

"Važno je učestvovati u maršu da bi smo znali gde smo bili, odakle potičemo, da bi smo svima koji će doći posle nas preneli ono što smo kao narod preživeli, a pogotovo ljudi sa ovih područja i cele planine Ozren", rekla je Graorčeva.

Među učesnicima marša su i načelnik opštine Petrovo Ozren Petković, koji je ukazao da je važno negovanje kulture sećanja na događaje tokom devedesetih godina prošlog veka.

"Ne ponovilo se. Mi moramo čuvati Republiku Srpsku ali i ne zaboraviti gde su naša vekovna ognjišta", poručio je Petković.

U maršu učestvuju i pripadnici Trećeg pešadijskog /Republika Srpska/ puka Oružanih snaga BiH.

Pre marša učesnici su prisustvovali službi u Crkvi Presvete Trojice u Tumarama i primili blagoslov.

Učesnici će se kretati stazom dugom 22 kilometra. Reč o kamionskom putu, koji ide pravcem Brijesnica Gornja-Kvrga-Malčići-Borovci-Lozna-Stog, kojim su se Srbi iz Vozuće i doline Krivaje povlačili pred pripadnicima takozvane Armije BiH.

Nakon marša, učesnici će se okupiti kod Crkve Svetog Đorđa u Stogu, u kojoj se nalazi spomen-obeležje poginulim i nestalim borcima, gde će biti služena liturgija i položeni venci kod spomen-kapele u izgradnji u znak sećanja na 21 svirepo ubijenog srpskog vojnika i civila čiji su posmrtni ostaci, mahom obezglavljeni, pronađeni nakon završetka rata.

Srbi iz Vozuće proterani sa vekovnih ognjišta u ofanzivi takozvane Armije BiH, koja je, u zavisnosti od jedinice i smera napada neprijateljskih snaga, nosila nazive "Uragan 95", "Farz 95" i "Badr al Bosna".

Masovno stradanje Vozućana trajalo je od 10. do 24. septembra 1995. godine usled ofanzive 23.000 muslimanskih vojnika Drugog i Trećeg korpusa takozvane Armije BiH i odreda "El mudžahedin", te NATO bombardovanja potpomognutog njihovim jedinicama za brza dejstva, kao i pakistanskim kontingentom međunarodnih mirovnih snaga.

Tada je spaljeno 30 srpskih sela, proterano 1.920 srpskih porodica sa 7.680 članova, ubijeno 459 boraca Vojske Republike Srpske i civila, dok se za većim brojem još traga.

Padom Vozuće okončano je proterivanje i etničko čišćenje Srba sa područja zeničke regije, započeto 1992. godine.

Zbog stravičnih zločina nad Srbima Vozuće i Zavidovića za sada su osuđeni samo nekadašnji načelnik Generalštaba takozvane Armije BiH Rasim Delić na tri godine zatvora pred Haškim tribunalom i komandant Trećeg korpusa takozvane Armije BiH Sakib Mahmuljin, koji ne izdržava osmogodišnju zatvorsku kaznu jer je pobegao iz BiH.

Mahmuljin je jedan od 19 pripadnika takozvane Armije BiH i stranih dobrovoljaca protiv kojih su podnete krivične prijave zbog zločina počinjenih nad Srbima na području Ozrena i Vozuće u julu i septembru 1995. godine.