Tribina "Pogrom u južnoj Bačkoj 1942." održana u PTT muzeju

BEOGRAD - Tribina pod nazivom "Pogrom u južnoj Bačkoj 1942.", u organizaciji Muzeja žrtava genocida, održana je večeras u PTT muzeju u Beogradu.

Stručni saradnik Muzeja žrtava genocida Milica Moljski podsetila je na stravične događaje tokom racija koje su se odigrale u Bačkoj, a posebno u Novom Sadu, za vreme Drugog svetskog rata, kada su mađarske okupacione vlasti vršile masovne zločine nad Srbima, Jevrejima i Romima.

"Nakon Prvog svetskog rata, Mađarska je izgubila značajne teritorije, uključujući Bačku, koje su pripale Kraljevini SHS. Ovaj gubitak izazvao je snažan revanšistički sentiment kod Mađara, gde su Srbi bili viđeni kao glavni krivci", navela je, između ostalog, Moljski.

Moljski je podsetila da se situacija dodatno pogoršala nakon proglašenja Nezavisne Države Hrvatske 10. aprila 1941. godine i ulaska Hitlerovih i mađarskih trupa na teritoriju Jugoslavije.

"Tokom prvog talasa počinjen je niz masovnih zločina na mestima poput Siriga, gde je stradao veliki broj kolonista i ratnih invalida", rekla je Moljski.

Moljski je navela da su se najstrašniji događaji desili tokom racije od 4. do 30. januara 1942. godine, posebno u Šajkaškoj oblasti, Novom Sadu i Starom Bečeju.

"Racija je unapred planirana, a njeni izvršioci ubijali su ljude na licu mesta, odvajali ih u skladišta ili bacali tela u Tisu. Egzekucije su bile brutalne, često praćene dinamitiranjem mesta ubistava kako bi se sakrili tragovi", rekla je Moljski.

Moljski je zaključila da je racija u Novom Sadu, izvedena 23. januara 1942. godine ostala zapamćena kao jedna od najtragičnijih u istoriji grada.

"Bez ikakvog povoda, na stotine Srba, Jevreja i Roma svih uzrasta, uključujući bebe i starce, odvođeno je na ulice, u magacine i na obale Dunava gde su izvršavane egzekucije. Najmlađa žrtva imala je manje od godinu dana, dok je najstarija imala 92 godine", kazala je Moljski.

Vršilac dužnosti direktora Muzeja Vojvodine Čarna Milinković navela je da ju je posebno potresao slučaj Jele Jovandić.

"Njeni sinovi Milorad, Sava, Paja, Živko i Bora, doživeli su tu tragičnu sudbinu. Sve te žrtve imaju ime i prezime, nade i želje za životom koji je naglo prekinut", rekla je Milinković.

Vršilac dužnosti direktora Muzeja žrtava genocida Bojan Arbutina je zahvalio PTT muzeju na gostoprimstvu i prilici da večeras podsete na najveća srpska stradanja tokom 1942. godine.

"Muzej žrtava genocida organizuje niz dešavanja stradalima u čast", rekao je Arbutina.

On je dodao da će sutra na AP KIM biti premijerno prikazan film "Krst sa Kosova" u Gračanici i Kosovskoj Mitrovici, a sredinom februara i u Mts dvorani u Beogradu.