Pupin 15 godina u Kući slavnih pronalazača SAD

VAŠINGTON - SAD i danas čuvaju sećanje na velikog srpskog naučnika Mihajla Pupina koji je umro u Njujorku 12. marta 1935. godine, ističući njegovo posebno mesto ne samo na Kolumbija univerzitetu gde je predavao već i u svetu inovatora zbog čega se nalazi i u Nacionalnoj kući slavih pronalazača.

Pupin se uz Nikolu Teslu nalazi u Kući slavnih u koju je od osnivanja 1973. godine do danas uvedeno 656 najznačajnijih američkih inovatora poput Tomasa Edisona, Abrahama Linkolna, braće Rajt i Stiva Džobsa, izjavila je za Tanjug supervizor muzeja i arhiva Kuće slavnih Kara Miler.

Miler je dodala da se uz Teslu i Pupina iz našeg regiona u Kući slavnih nalazi i otac najprodavanijeg leka u SAD od 1969. do 1982. - valijuma, Leo Sternbah koji je rođen u Opatiji.

Pupin je zahvaljujći Pupinovom kalemu za telefonsku komunikaciju na velike udaljenosti uveden u Kuću slavnih 2011. godine, precizirala je Miler.

"Pupin je pronašao način da omogući dalekometne telefonske pozive. Kreirao je kalemove i rasporedio ih strateški duž prenosnog voda, čime je povećao efikasnost i trajnost telefonskih veza i promenio način na koji su ljudi komunicirali na velikim rastojanjima", rekla je Miler i naglasila da je Tesla u Kući slavnih skoro od samog osnivanja - od 1975.

Miler je navela da je Nacionalna kuća slavnih pronalazača osnovana u partnerstvu sa Zavodom za patente i žigove SAD, u želji da se oda počast najvećim američkim inovatorima.

"Svake godine našu Kuću slavnih proširimo za oko 15 do 20 novih pronalazača i nastojimo da odamo priznanje raznovrsnim inovatorima iz različitih oblasti", izjavila je Miler sa kojom je Tanjug, kao nosilac titule Tesla ambasador, razgovarao u okviru serijala "Tesla čovek budućnosti", snimljenog u SAD uz podršku Ministarstva informisanja i telekomunikacija uoči velikih jubileja - 170 godina Teslinog rođenja.

Miler je podsetila da je Tesla uvršten u kuću slavnih zbog izuma indukcionog motora, poznatog i kao elektromagnetni motor, koji je pokrenuo revoluciju u oblasti elektrotehnike.

Muzej Nacionalne kuće slavnih pronalazača ima centralni deo "galeriju ikona" - svetleći zid koji je, kako ja istakla, ispunjen imenima svih 656 članova.

"Svaki od njih predstavljen je heksagonom sa imenom i prezimenom, izumom za koji su priznati, godinu kada su primljeni u Kuću slavnih i broj američkog patenta povezanog sa njihovom tehnologijom", rekla je Miler i dodala da je heksagon izabran za oblik na kojem su imena zato što je najčvršći prirodni oblik nadahnut strukturama poput pčelinjih saća.

Miler je navela da Kuća slavnih ima dva patenta i jedan žig - za dizajn oblika heksagona i za način slaganja heksagona koji simbolizuje snagu koju pronalazači imaju kada rade zajedno na napretku društva, kao i žig za naziv "Nacionalni spomenik inovacijama", koji daje identitet Kući slavnih koja se nalazi u Aleksandriji u metropoliten oblasti Vašingtona, DC.

Dodala je da se novi članovi uvode u Kuću slavnih svake goodine na posebnoj gala ceremoniji na kojoj se odaje počast svim pronalazačima.

"Novim članovima na svečanosti odeljujemo zlatnu medalju sa likovima Tomasa Edisona i Abrahama Linkolna, jedinog američkog predsednika koji je posedovao patent", kazala je Miler.

Pupin je dao nemerljiv doprinos svetskoj nauci, a u čast njegovoj akademskoj karijeri na Univerzitetu Kolumbija, nalazi se njegova bista.

Takođe, deo zgrade iz 1927. godine tog najstarijeg američkog i jednog od najprestižnijih univerziteta u svetu - za izučavanje fizike i astonomije, nosi Pupinovo ime, izjavio je ranije za Tanjug Dmitri Basov, šef katedre za fiziku na Kolumbija univerzitetu.

Basov je naglasio da je životna priča Mihajla Pupina, naučnika koji je imao snažnu ulogu u oblikovanju fizike ne samo u SAD, već širom sveta, i danas moćan primer za generacije njihovih studenata.

Nacionalna agencija za aeronautiku i svemirska istraživanja - NASA takođe neguje sećanje na jednog od svojih osnivača Mihajla Pupina, a o značaju tog velikog sprskog i svetskog naučnika za razvoj aeronautike i svemirskih istraživanja, preminulog na današnji dan 1935. govore i dokumenta na sajtu te širom sveta poznate američke agencije.

Tanjugu su ranije iz sedišta NASA na pitanje šta agencija poseduje od dokumenata koji govore o ulozi Mihajla Pupina u njenom nastanku i razvoju, ukazali na stranice sajta nasa.gov na kojima se može naći 12 dokumenta važnih za istoriju NASA u kojima je istaknuto ime - "Michael Pupin".

Za vikend je na groblju Vudlon u Njujorku održan pomen povodom godišnjice smrti velikog srpskog naučnika, pronalazača, patriote i dobrotvora Mihajla Pupina, zahvaljujući kome se na Beloj kuci vijorila srpska zastava.

Pomen i molitvu služili su protojerej-stavrofor Živojin Jakovljević starešina njujorške Saborne crkve Svetog Save i otac Milan Dragović kao i protojerej-stavrofor Đokan Majstorović iz crkve Svetog Jovana Krstitelja u Patersonu u prisustvu predstavnika Generalnog konzulata i pripadnika srpske zajednice.

Na groblju u Bronksu sahranjen je sa suprugom, a tek nedavno je otkriven nakon šest decenija da je tu sahranjena i njegova ćerka Varvara. Na spomen ploči piše: Michael Idvorsky Pupin Born October 4. 1858 – Died March 12. 1935.

Mihajlo Pupin bio je između ostalog počasni doktor na 18 univerziteta, dobitnik Pulicerove nagrade za autobiografsko delo "Od pašnjaka do naučenjaka", počasni konzul Srbije u SAD i prijatelj 28. predsednika SAD Vudroa Vilsona, zahvaljujući čemu se, između ostalog, zastava Srbije vijorila na Beloj kući, a tako nešto dogodilo se samo dva puta u istoriji SAD.

Patentirao je 34 pronalaska, a induktivni kalemovi u njegovu čast nazvani su "Pupinovi kalemovi". Telefonska kompanija Bel kupila je pravo korišćenja Pupinovih kalemova 1901. godine, a potom i Simens.

Bio je veliki dobročinitelj, upisan je zlatim slovima i u istoriju razvoja Narodnog muzeja kome je poklonio legat - deo stalne postavke.