Standard: Tajanstveni radio-signal na persijskom jeziku pokrenuo teorije o špijunaži

BEČ - Nedavno otkrivena kratkotalasna radio stanica koja emituje kodirane poruke na persijskom jeziku, privukla je pažnju radio-amatera i bezbednosnih stručnjaka, koji spekulišu da postoji mogućnost da iza predajnika stoji zapadni obaveštajni servis sa ciljem aktiviranja agenata-spavača u Iranu ili da je u pitanju psihološka operacija za izazivanje nesigurnosti unutar iranskog režima, prenosi bečki dnevnik Standard.

Tačan izvor i svrha ostaju nepoznati, ali signal je izazvao interesovanje radio amatera zbog svoje retkosti, s obzirom na to da se numeričke stanice smatraju reliktom iz doba Hladnog rata, navodi list.

Emitovanje poruka počinje svakodnevno u 19 časova po srednjoevropskom vremenu, kada muški glas na persijskom jeziku izgovara niz naizgled nasumičnih brojeva tokom različitih vremenskih intervala, nakon čega sledi pauza u kojoj se tri puta čuje reč "tavadžoh", što se prevodi kao "pažnja".

Ova takozvana numerička radio stanica pojavila se 28. februara, oko 12 sati nakon nakon početka američko-izraelskih napada na Iran.

Od 4. marta, signal je počeo da se ometa, kakofoničnom elektronskom bukom koja je gotovo onemogućila da se razaznaju brojevi. Prvobitni prenos je na neko vreme pauziran, a zatim prešao na drugu kratkotalasnu frekvenciju.

Emitovanje na persijskom jeziku je prva nova brojevna stanica u poslednjih nekoliko godina, prema blogu "Priyom", koji vode radio amateri koji su identifikovali, katalogizovali i analizirali signal.

Prenos je prvobitno registrovala grupa za praćenje sa sedištem u Velikoj Britaniji "Enigma2000", napominjući da je uspela da locirala predajnik signala "negde na području koje obuhvata severnu Italiju, Švajcarsku, zapadnu Nemačku, istočnu Francusku, Belgiju i Holandiju".

Numerička stanica, alat iz doba Hladnog rata, koristi radio prenose i kriptologiju stare škole za prenos tajnih poruka, obično špijunima širom sveta.

Koristeći slučajni niz brojeva, generisanih mehaničkim ili elektronskim uređajem, osoba može da pošalje kodiranu poruku drugoj osobi koja poseduje dekoder, često nazvan "jednokratna beležnica".

Svako može da čuje prenos, budući da kratkotalasni prenosi putuju na velike udaljenosti, ali samo osoba sa dekoderom može da ga dešifruje.

Tokom Hladnog rata, emisije poput onih sa Bi-Bi-Sija, Dojče Velea i Radija Slobodna Evropa/Radio Liberti, između ostalih, redovno su bile ometane od vlasti sovjetskog bloka koje su želele da obeshrabre građane da dobijaju necenzurisane informacije - vesti o sopstvenim zemljama ili, recimo, džez i rok muziku sa Zapada.

Većina aktivnih numeričkih stanica danas dolazi iz Rusije, a poslednja nemačka stanica "G06", poznata i kao "Nemačka dama" ugašena je u martu 2021. godine, mada se povremeno uključuje radi testiranja.