Njujork Tajms: Sjedinjene Američke Države odgovorne za raketni napad na školu u Iranu

VAŠINGTON - Preliminarna vojna istraga pokazala je da su Sjedinjene Američke Države odgovorne za smrtonosni napad krstarećom raketom "tomahavk" na osnovnu školu u iranskom gradu Minab krajem februara, a greška je, prema prvim nalazima, nastala zbog zastarelih podataka o cilju, saznaje danas Njujork tajms (NYT) pozivajući se na neimenovane zvaničnike.

Incident, ističe Njujork tajms, podseća na jednu od najvećih grešaka u savremenim vojnim operacijama, tokom NATO agresije na SR Jugoslaviju 1999. godine, kada je bombardovana ambasada Narodne Republike Kine u Beogradu, pri čemu su poginula tri kineska državljanina.

Prema navodima američkih zvaničnika upoznatih sa istragom, i napad 28. februara na zgradu osnovne škole u Iranu bio je posledica greške u određivanju cilja tokom američkih udara na obližnju bazu iranske mornarice.

Kako se navodi u preliminarnoj istrazi, oficiri u Centralna komanda Sjedinjenih Američkih Država (CENTCOM) odredili su koordinate cilja koristeći zastarele podatke koje je dostavila Obaveštajna agencija Ministarstva odbrane SAD.

Zvaničnici su naglasili da je istraga i dalje u toku i da ostaje više otvorenih pitanja, uključujući zašto zastarele informacije nisu dodatno proverene pre napada.

Preliminarni nalaz istrage, prema ocenama njujorškog lista, donekle je bio očekivan, jer su Sjedinjene Američke Države jedina država u sukobu koja koristi krstareće rakete "tomahavk".

Prema navodima izvora upoznatih sa istragom, istražitelji pokušavaju da utvrde kako su zastareli podaci prosleđeni operativnim planiranim strukturama i ko je propustio da ih proveri.

U istragu su, pored Centralne komande i Obaveštajne agencije Ministarstva odbrane, uključene i druge institucije, među kojima i Nacionalna geoprostorna obaveštajna agencija, koja analizira satelitske snimke potencijalnih ciljeva.

Američki zvaničnici navode da je vojno određivanje ciljeva složen proces u koji je uključeno više agencija i nivoa provere, ali da se u brzim operacijama, naročito u prvim fazama sukoba, ponekad dešava da informacije ne budu u potpunosti verifikovane.

Istražitelji su razmatrali i mogućnost da su grešku izazvali sistemi zasnovani na veštačkoj inteligenciji ili softver za analizu podataka, ali su zvaničnici ocenili da je verovatnije reč o ljudskoj grešci.

Prema navodima iranskih vlasti, u napadu na školu je poginulo najmanje 175 ljudi, uglavnom dece.