Palata Širvanšaha - svedok zlatnog doba Bakua

BAKU - Dinastija Širvanšaha, koja je gotovo sedam vekova oblikovala istoriju kavkaskog regiona, ostavila je Bakuu jedno od njegovih najvrednijih zdanja - palatu koja i danas svedoči o vremenu kada je glavni grad Azerbejdžana bio centar moći, kulture i diplomatije na raskršću Istoka i Zapada.

Palata Širvanšaha jedan je od najznačajnijih istorijskih spomenika u Bakuu, smešten u srcu starog grada.

Reč je o rezidencijalnom kompleksu dinastije Širvanšaha, koja je vekovima vladala područjem današnjeg Azerbejdžana.

Veći deo kompleksa izgrađen je u 15. veku, za vreme vladara Halilulaha Prvog, pod čijom vlašću je Baku postao prestonica tadašnje države.

Kompleks obuhvata glavnu palatu, kraljevsku džamiju, mauzolej, hamam, kao i porodičnu grobnicu dinastije.

Hamam se nalazi delimično ispod zemlje, a takva gradnja omogućavala je zadržavanje toplote tokom zime i svežine tokom leta.

Ovaj prostor svedoči o razvijenom dvorskom životu, budući da kupatila u to vreme nisu bila samo mesto za higijenu, već i važan društveni prostor.

Kupatilo je imalo više prostorija sa različitim temperaturama, što govori o razvijenoj kulturi svakodnevnog života.

Arhitektura kompleksa podseća na persijsko-islamski stil, a zdanje je građeno od karakterističnog svetlog krečnjaka, ukrašenog fino klesanim detaljima, natpisima i geometrijskim ornamentima.

Kompleks je delimično oštećen početkom 16. veka kada su Safavidi, moćna persijska dinastija, osvojili Baku.

Dinastija Širvanšah je jedna od najdugovečnijih muslimanskih dinastija u svetu.

Vladali su u periodu od 9. do 16. veka, a naziv su dobili po istoimenoj oblasti uz obalu Kaspijskog jezera, čiji naziv doslovno znači "kralj Širvana".

Poreklo im je bilo arapsko, ali su kasnije u potpunosti prihvatili persijsku kulturu.

Bili su veliki pokrovitelji umetnosti i nauke.

Njihov dvor je bio centar poezije, filozofije astronomije i arhitekture.

Zbog toga palata nije bila samo rezidencija, već i kulturni centar.

Prvobitna prestonica ove dinastije bio je grad Shamakhi, ali je posle razornog zemljotresa politički centar premešten u Baku.

Može se reći da je prirodna katastrofa uticala na razvoj glavnog grada Azerbejdžana.

Kraj dinastije vezuje se za 1538. godinu, kada su Safavidi osvojili tadašnju državu i uključili je u Persijsko carstvo.

Iako je islam u Baku stigao još u 7. veku sa arapskim osvajanjima, dolazak Safavida u 16. veku označio je novu versku i političku epohu, jer je tada učvršćen šiitski identitet regiona.

Rezidencijalni kompleks dinastije Širvanšaha danas privlači veliki broj turista, a zajedno sa starim gradom nalazi se na listi svetske kulturne baštine.